Dramatis personae - Osoby dramatu

Maria Major - Maria Matka
Maria Magdalena - Maria Magdalena
Maria Salome - Maria Salome
Maria Jacobi - Maria Jakubowa
Johannes - Jan

Planctus Mariae
podług rękopisu z klasztoru w Cividale (XIV wiek)

Tu zaczynają się Maryji i onych drugich żale na Wielki Piątek.

Magdalena:

Tu rozłożywszy ramiona niechże obróci się ku ludziom Tu ku niewiastom
Bracia! I siostry!
Tu niech uderzy się w piersi
Gdzież to otucha moja? Gdzież pociecha moja?
Tu niechże podniesie ręce Tu skłoniwszy głowę rozciągnie się u stóp Chrysta
Gdzież wybawienie całe, nauczycielu mój?

Maryja:

Tu niech załamie ręce
O męczarnio! Katusze! Męczarnio! Zali czemużto,
Tu wskaże Chrysta ręce rozwarłszy Tu niech uderzy się w piersi
synu czesny, takoż wisisz, skoroś przecie życie istnie przedwieczne?

Jan:

Tu niech pokaże Chrysta ręce rozłożywszy
Królu niebieski, za występnych
Tu pochyliwszy się pokaże na lud
cudze gładzisz przewiny, baranku bez zmazy.

Maria Jakubowa:

Na krzyż pokaże rozwartymi rękami
Świetne ciało, światu czesne, czemuś na krzyża ołtarzu zgorzało
Tu niech w piersi się bije
za grzechy ofiarą?

Jan:

Tu obróci się ku Maryji pokazawszy na swoje łzy
Zapłaczże matczyne łono! Nad rodzicy rany
Tu bije w siebie Tu niechaj pozdrowi Maryję
Maryji boleję, iże zwykłem ją mianować szczęsną dziewicą.

Maryja:

Tu niech obłapi jedną Marię za szyję Tutaj drugą
Płaczcie, prawowierne dusze, płaczcie, siostry me najlepsze,
Tu bije w siebie
iżby w krocie i krocie szły męczarni znaki, żale i żałobne płacze.

Obie Marie:

Tutaj obie Marie prostują się z rękami wyciągniętymi ku Maryji i Chrystowi
Czemużeś tak utrapiona, matko Ukrzyżowanego?
Czemużeś od bólu tak umęczona, nasza słodka siostro? Tak godzi żeby się działo
Tu niech skłonią się w pozdrowieniu
jak od psalmisty przepowiedziano.

Maryja:

Tu bije w siebie Tu pokaże na Chrysta
Posępne widowisko krzyża i włóczni!
Tu niech pokaże na bok Chrysta
Krzyżem opieczętowane czucia dziewicze
Tu bije w siebie Tu niech pokaże na Anioła
do głębi mnie ranią. To jest, co rzekł, co prorokował onże zwiastun :
Tu bije w siebie
oto właśnie ono żelazo co miało mnie nawskroś przebóść.

Maryja :

Tu niech obejmie Jana.
Janie mój, zanoś żale, bądź żałobnikiem, synu nowy;
z nowego przymierza synu matki i ciotki, czas na zawodzenia;
Tu niech w siebie bije Tu niech opuści ręce
Złóżmy najczystsze z łez ofiary konającemu Chrystu.

Jan :

Tu otworzywszy ramiona niech obróci się ku Maryji
Maryjo, matko moja, zawszeć mi będziesz czesna; a jako skarbnicę ochronię,
Tu niech wskaże na Chrysta
co jeno mnie jest powierzone.

Magdalena :

Tu niech opuści się na kolana przed krzyżem
Ojcze dobrotliwy, nauczycielu zawołany
Tu na siebie pokaże Tu w siebie bije
nie opuszczaj mnie: wejrzyj na grzesznicę, żeś ty mnie wybawił.

Maryja :

Tu niech pokaże na Marię Magdalenę. Tu pokaże na Chrysta
Mario Magdaleno , syna mego uczennico słodka,
Tu oblapi Magdalenę za szyję dwojgiem ramion
odpraw ze mną żale, siostro moja
Tu niech obróci się w drugą stronę obejmując Magdalenę
odpraw w męczarni ze mną żale
Tu wskaże Chrysta Tu pokaże na Magdalenę
za śmierć słodkiego rodzonego mego, za śmierć nauczyciela twego,
Tu pokaże na Chrysta. Tu na Magdalenę
za śmierć tego, co wielce cię umiłował,
Tu wskaże Magdalenę. Tu niech opuści ręce napowrót.
co wszystkie grzechy twoje tobie odpuścił,
Tu objąwszy Magdalenę, jak wpierw czyniła, dokończy wiersz.
najsłodsza Magdaleno.

Magdalena :

Tu niech pozdrowi Maryję rękami jedynie.
Matko Jezusa ukrzyżowanego ,
Tu skrywa łzy swoje Tu na siebie pokaże
odprawię z tobą żale za śmierć Chrysta , za śmierć mego mistrza,
Tu uderzy się w piersi Tu niech bije w siebie rękoma
przecz od bólu udręczona, w samom serce ugodzona.

Maryja :

Tu niech obróci się ku ludziom otworzywszy ramiona
Gdzież to są uczniowie, co ich wybrałeś?
Tu obróci się ku kobietom otworzywszy ramiona. Tu pokaże na Chrysta.
Gdzież to są apostołowie, co ich tak umiłowałeś?
Tu obróci się ku ludowi.
Co od żałości wystraszeni, wszyscy cię odbieżeli, i samojednego, mój synu,
Tu na krzyż pokaże Tu niech w piersi się bije
na krzyżu porzucili. Biada mi! Biada mi! Nieszczęsna Maryja! 

Jan :

Tu niech pokaże na Chrysta.
Czemuś na ołtarzu krzyża zgorzałe, ciało, coś od grzechu czyste,
Tu bije w siebie.
ciało, coś przewin nie znało! 

Maria Jakubowa :

Tu niech obróci się ku ludowi z otwartymi ramionami
Któż jest, co by nie zapłakał, matkę Chrysta obaczywszy
Tu niech bije w siebie.
w tak wielkiej żałości?

Maryja :

Tutaj niech obróci się z otwartymi ramionami ku ludowi
O wy wszyscy, co mijacie
Tu niech położy ręce na oczy swoje
idąc drogą, raz ze mną zapłaczcie,
Tu pokaże na Chrysta.
a nad mym słodkim synem takoż jęk podnieście, a zważcie
Tu w siebie bije
czyż podobna może być męczarnia, jako jest męczarnia moja.
Tu w siebie bije.
Biada mi! Biada mi! Nieszczęsna Maryja!

Maria Salome :

Tu niechaj do Maryji rzecze
Patrz ku pocieszeniu, pani, matko i królowo, czemużeś od smutku omdlała?
Tu pokaże na Maryję Tu opuści ręce
Gwiazdo zaranna, to twój podźwignął syn świat z otchłani.

Maryja :

Tu pokaże na Chrysta. Tu pokaże na siebie.
Synu mój tak mi czesny, słodkie umiłowanie moje, czemuż to ciebie widzę
Tu pokaże na krzyż. Tu na łotrów pokaże Tu na koronę cierniową
na krzyżu wiszącego, pomiędzy łotry położonego, cierniami ukoronowanego.
Tu na bok. Tu w siebie bije.
Bok twój synu, włócznią przebity! Biada mi! Biada mi! Nieszczęsna Maryja!

strona główna | w górę >>>

O dramacie Planctus Mariae | Tekst dramatu Planctus Mariae | Kilka uwag o Planctus Mariae