AKTUALNOŚCI
archiwum 06 archiwum 07 archiwum 08 archiwum 09

22.07.2010. godz 19.00
Zamek w Kętrzynie

Prezentacja programu koncertowego Zamek Warmia w ramach
V Jarmarku Średniowiecznego na Św Jakuba.

Zobacz program Jarmarku w postaci pliku PDF

18.07.2010. godz 14.00
Muzeum w Ostródzie
dziedziniec zamkowy

Prezentacja programu koncertowego Zamek Ostróda w ramach projektu
Zamki i rycerze w czasie bitwy pod Grunwaldem. Ostródzki epizod

18.07.2010. godz 14.00
dziedziniec zamkowy, przedzamcze

Dom tańca - warztaty dawnych tańców

Zapraszamy do obejrzenia zdjęć z Laboratorium Tradycji 2010
TRADYCJA BIZANTYJSKA

Zdjęcia: Katarzyna Jaroszewicz

Laboratorium Tradycji 2010

WIECZÓR BIZANTYJSKI:
wystawa ikon i koncert muzyki sakralnej
Piątek, 2 lipca, godz. 19.00,
Ośrodek Teatru Węgajty, Węgajty 18, wstęp wolny

CYKL WYKŁADÓW O. ALEKSANDRA JACYNIAKA SJ
o roli kanonu i symbolice ikony oraz omówienie wybranych ikon
28 czerwca - 1 lipca 2010, Ośrodek Teatru Węgajty, Węgajty 18, wstęp wolny

Tematy wykładów
Świat, w którym rodzi się ikona. Jak możemy zdefiniować ikonę? Ikona Trójcy Świętej Andrieja Rublowa. (28.06, godz. 18.00)

Ikona jako pomoc w modlitwie. Powołanie ikonopisa. Ikona Zbawiciela Andrieja Rublowa. (29.06, godz. 18.00)

Świat kolorów i problem światła w ikonie. Ikona Jezusa nie ręką ludzką uczynionego. (30.06, godz. 18.00)

Pismo święte wobec wizerunków. Ikona Przemienienia Jezusa na Górze Tabor lub Ikona Matki Bożej Włodzimierskiej. (1.07, godz. 09.00)

o. Aleksander Jacyniak SJ jest absolwentem Papieskiego Uniwersytetu Gregoriańskiego w Rzymie i Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie.

Od 2006 r. w Kolegium Jezuitów w Warszawie wykłada teologię duchowości na Papieskim Wydziale Teologicznym Collegium Bobolanum oraz w Instytucie Teologiczno-Katechetycznym w Gródku Podolskim na Ukrainie. Jest m.in. Dyrektorem Biura Misyjnego Prowincji Wielopolsko-Mazowieckiej Jezuitów, ojcem duchownym Kolegium Jezuitów i Kustoszem Muzeum św. Andrzeja Boboli w Warszawie.

Autor książek: „Ze św. Józefem na przełomie tysiącleci”, „Antykryzysowy poradnik biblijny. Refleksje na trudny czas”, „Zrozumieć bliźniego. Ignacjańska złota reguła porozumienia i dialogu i jej rola w ćwiczeniach duchowych i w kierownictwie duchowym”, współautorem książek: „Chrześcijanin liderem”, „Świat ludzkich kryzysów”, „W drodze z Królową” oraz „Święta Lipka - perła na pograniczu ziem, kultur i wyznań”. O. Aleksander Jacyniak prowadzi rekolekcje i sesje formacyjne dla seminariów duchownych, nowicjatów, zakonów i zgromadzeń zakonnych, a także dla ludzi świeckich.

Laboratorium Tradycji 2010

TRADYCJA BIZANTYJSKA

Warsztaty poprowadzą Marcin Abijski (śpiew liturgiczny - Irmologion Supraski) i członkowie grupy Agathos (Pracownia Ikony).

Zajęcia odbywać się będą równolegle w dwóch sąsiadujących ze sobą przestrzeniach Ośrodka Teatralnego Węgajty: w sali teatralnej i na klepisku, które pełni fukcję letniej galerii.
Wieczorami można będzie wysłuchać wykładów dr Aleksandra Jacyniaka SJ o roli kanonu i symbolice ikony.

28 czerwca - 2 lipca 2010, Ośrodek Teatralny „Węgajty”

***

W czasach współczesnych często w sztuce nie poszukuje się już piękna, a jedynie szokującej nowości. Kryzys sztuk pięknych uderza także w sztukę sakralną. Z drugiej zaś strony obserwujemy ogromne zainteresowanie ikoną w Europie i na świecie, także w tych krajach, gdzie wyznawców wschodniego chrześcijaństwa jest niewielu. Świadczy to zapewne o zmęczeniu artystyczną brzydotą, niechęci do niegustownych przedstawień i tandetnych namiastek. Wiele osób poszukujących duchowego i materialnego piękna zwraca się właśnie w stronę ikony.

W czasach kiedy powstawały pierwsze ikony, za panowania Konstantyna Wielkiego, kościół nie był jeszcze podzielony. Choć kościół zachodni odszedł od wiernego przestrzegania zasad malowania świętych obrazów, ustalonych na Synodzie Trullańskim (692 r.), pomiędzy sztuką łacińską a prawosławną istniała w ciągu wieków ścisła więź.

W Polsce kult ikony ma wielowiekową tradycję i jest rezultatem związków naszej kultury z kulturą Cesarstwa Bizantyjskiego. W historii ziem Rzeczpospolitej długo były obecne tradycje religijno-kulturowe zarówno wschodnia jak i zachodnia. Obie tradycje przenikały się. Świadczy o tym kult cudownych ikon, z najbardziej znaną Matką Boską Częstochowską, jak również zabytki kościoła katolickiego - kaplica Świętokrzyska na Wawelu, kaplica Św. Trójcy na zamku lubelskim czy prezbiterium sandomierskiej katedry.

W czasie zajęć prowadzonych w Pracowni ikony będzie można zmierzyć się z tradycyjną techniką powstawania ikony. Każdy z uczestników otrzyma szpongowaną deskę lipową zagruntowaną według tradycyjnej receptury. Pod okiem czterech osób z Grupy Agathos (Katarzyny Barszcz, Bartosza Bremera, Ewy Grześkiewicz i Julity Jaśkiewicz) oraz współpracującej z nimi Małgorzaty Dżygadło Niklaus ze Scholi Teatru Wegajty, każdy wykona szkic, a następnie namaluje ikonę. Pracować będziemy nad ikoną Pantokratora w podtypie ukazującym Zbawiciela do ramion.
Do malowania użyjemy takiej farby, jaką stosowano jeszcze w Bizancjum - tempery jajecznej. Chcemy też porozmawiać o roli kanonu i symbolice ikony. Wieczorami zaplanowaliśmy czas na kontemplację ikon, w którą wprowadzą nas wykłady dr Aleksandra Jacyniaka SJ.

Pracownia ikony umiejscowiona zostanie w jednym z pomieszczeń Ośrodka Teatru Węgajty na Warmii. W tym samym czasie w drugim pomieszczeniu, odbywać się będą warsztaty śpiewu bizantyjskiego (Irmologion Supraski). Takie połączenie umożliwi głębsze wejście w tradycje i sztukę tego kręgu kulturowego. Pracownia zakończy działalność wystawą ikon.

Ewa Grześkiewicz

Zakres działań proponowanych w pracowni:

1 Wykonanie ikony Pantokratora:
- wprowadzenie w tematykę, symbolikę i geometrię ikony Pantokratora;
- szlifowanie desek;
- sporządzenie szkicu i przeniesienie go na deskę;
- sporządzenie medium; malowanie ikony;
- złocenie tła;
- wykonanie aureoli, napisów końcowych, obrysu;
2 Wykłady, kontemplacja ikon;
3 Wystawa.

Grupa Agathos (od gr. agathos - dobry) powstała w 2003 r. Nazwa jest nawiązaniem do greckiej tradycji ikonopisania, do okresu, gdy chrześcijaństwo, jeszcze niepodzielone, wypracowało zasady sztuki sakralnej. Grupę stanowią katolicy zafascynowani pięknem i duchowa głębią ikony, przekonani o jej wartości tak dla Kościoła wschodniego jak i zachodniego. Kształcili się pod kierunkiem o. Zygfryda Kota SJ oraz Mateusza Środonia.

Każda z osób należących do Grupy Agathos ma inny styl, a także odmienne preferencje w dziedzinie malarstwa bizantyjskiego, co wyraźnie widać w pracach indywidualnych. Często pracują jednak wspólnie, nawiązując do starej tradycji, kiedy jedną ikonę malowało kilka osób. Deska, już od etapu tworzenia szkicu, wielokrotnie przechodzi z rąk do rąk. Każdy maluje fragment, czuwając jednocześnie nad spójnością całości. Na poszczególnych etapach wspólnie podejmowane są decyzje wynikające z poszukiwań jak najlepszych dla danego dzieła rozwiązań artystycznych. Podobnie tworzone są cykle ikon, gdzie każda ikona jest dziełem innego malarza a mimo to cykl stanowi harmonijną całość.

Ikony malowane są techniką klasyczną; na deskach z drzew liściastych pokrytych gruntem kredowym, złocone złotem płatkowym lub szlakmetalem kładzionym na pulmencie lub na mixtionie. Część malarska jest wykonana temperą jajeczną.

***

Warsztat śpiewu liturgicznego - Irmologion Supraski 1598-1601

Warsztaty poświęcone Irmologionowi Supraskiemu w kontekście bizantyjskiej praktyki wykonawczej muzyki liturgicznej. Wyjątkowość tego bogatego zbioru tradycji muzycznej terenów ówczesnej Rusi oraz Wielkiego Księstwa Litewskiego przejawia się nie tylko w bogactwie jednogłosowych melodii ale również w sposobie ich zapisu. Jest to jeden z najstarszych zachowanych do naszych czasów zabytków monodii cerkiewnej przenoszący neumatyczną - znamienną notację tzw. kriuki na podobny do zachodniego systemu liniowego sposób zapisu, nazwany notacją kijowską. Powstał on w Monasterze Supraskim w latach 1598-1601 i stanowi kwintesencję tradycji muzycznych Wielkiego Księstwa Litewskiego XVI wieku. Monaster Supraski dzięki kontaktom z Bałkanami mógł adoptować do własnych, rdzennych melodii elementy grecko-bizantyjskie i rusko-bizantyjskie. Ta ciekawa kompilacja zaowocowała wytworzeniem się w Klasztorze własnej szkoły śpiewu, czego dowody odnajdujemy na kartach rękopisu w postaci adnotacji o pochodzeniu melodii. Po raz pierwszy w historii muzyki staroruskiej świadomość odrębności jest na tyle silna, że ewentualne różnice w przebiegu linii melodycznych stają się wyznacznikiem miejscowych i są ściśle definiowane.

Rękopis do lat 70. XX wieku uważano za zaginiony. Odnalazł go w archiwach kijowskich prof. Anatolij Konotop. Odkrycie to było przełomem w pojmowaniu muzyki staroruskiej i bizantyjskiej XVI wieku. Analogiczne próby przekładu kriuków na notację nutowo-liniową na Rusi pojawiły się dopiero sto lat później. Dzięki melodiom zapisanym w Irmologionie Supraskim 1598-1601, możemy praktycznie ze stuprocentowym prawdopodobieństwem przekonać się o charakterze i kształcie melodii znamiennych do wieku XVI. Praktyka wykonawcza tego typu melodii niestety zanikła. Wieki XVII-XX były okresem dominacji polifonii, co zaważyło na przeorientowaniu chórów cerkiewnych. Tradycyjne melodie monodyczne przestały być śpiewane, a kryteria estetyki muzycznej znacząco się zmieniły. Odrodzenie tego typu monodii poza badaniami historycznymi wymaga podejścia praktycznego w oparciu o inne, żywe tradycje monodycznego śpiewu liturgicznego. W przypadku melodii supraskich jest to muzyka bizantyjska, której elementy odnajdujemy na stronach rękopisu. Bizantyjska muzyka liturgiczna charakteryzuje się ciągłością tradycji wykonawczej i właśnie przez pryzmat tejże muzyki należy szukać środków ekspresji muzycznej dla melodii supraskich. Warsztaty będą próbą zastosowania bizantyjskich zabiegów muzycznych w tradycyjnych melodiach supraskich i staroruskich w oparciu o teorię obydwu gatunków monodii liturgicznej.

Warsztaty prowadzić będzie Marcin Abijski, absolwent Konserwatorium Narodowego w Atenach na wydziale Muzyki Bizantyjskiej, uczeń Gieorgiosa Chatzichronoglou-Archonta Melodosa Wielkiego Kościoła (Patriarchatu Konstantynopola) obecnie pracujący w Monasterze Supraskim i badający koneksje melodii supraskich z ich bizantyjskimi odpowiednikami.

Podstawowym zadaniem uczestników będzie praca z utworami supraskimi poprzedzona dyskusjami teoretyczno-historycznymi na temat muzyki bizantyjskiej i staroruskiej. Przewidywane jest wprowadzenie do teorii zapisu melodii supraskich oraz języka cerkiewnosłowiańskiego oraz starobiałorosukiego, które pojawiają się na kartach kodeksu. W miarę postępów uczestnicy będą mieli możliwość śpiewu z kopii oryginalnych stron rękopisu, co ma na celu możliwie najdokładniejsze oddanie treści i charakteru melodii.

Dla współczesnego śpiewaka zadanie odtworzenia śpiewów w sposób chociażby zbliżony do pierwowzoru stwarza cały szereg trudności. Zasadniczą cechą kanonu pierwotnych, monodycznych śpiewów liturgicznych, wspólnych wszystkim wielkim tradycjom kościołów chrześcijańskich jest przynależność do muzyki modalnej - Oktoechos. System (w odróżnieniu od współczesnego dur - mol) sięga swym rodowodem przez średniowiecze aż do starożytności. Zapoznanie się z prawidłowościami modalności w danym konkretnym, historycznym repertuarze powinno stanowić więc punkt wyjścia praktyki śpiewu i określić również dobór następujących zagadnień naszego warsztatu - seminarium:
Jak można adaptować wiedzę o modusach zawartą w systemie śpiewu bizantyjskiego (do dziś zachowanego w Grecji) i jakie stwarza to problemy szczególnie w odniesieniu do melodii supraskich?
Jak analogicznie wygląda doświadczenie współczesnych prób podobnej adaptacji do chorału gregoriańskiego?
W jaki sposób melodie bizantyjskie wpłynęły na charakter melodii supraskich?
Które melodie supraskie są oryginalnymi kompozycjami bizantyjskimi, a które jedynie ich staroruską redakcją?
Jakie środki muzycznej ekspresji muzyki bizantyjskiej można zastosować do melodii supraskich, aby maksymalnie zrekonstruować oryginalne brzmienie?
Jaki jest stan muzykologicznych badań nad rozwojem wczesnej fazy(od X do XIII wieku) monodii liturgicznej na Rusi i co mówią one na temat modusów?
Jaki znaczenie dla teologii modlitwy w tradycji prawosławnej ma Irmologion Supraski i powrót do monodycznych tradycji śpiewu?

Na te i wiele innych pytań będziemy starali się znaleźć odpowiedź podczas naszych spotkań.

Marcin Abijski

***

Marcin Abijski jest śpiewakiem i muzykologiem, absolwentem Ateńskiego Konserwatorium Narodowego na wydziale Muzyki Bizantyjskiej oraz Uniwersytetu Ateńskiego na wydziale Teologii Społecznej.
Muzykę bizantyjską studiował pod okiem Gieorgiosa Chatzichronoglou - Archonta Melodosa Wielkiego Kościoła (Patriarchatu Konstantynopola).
Obecnie pracuje w Monasterze Supraskim, gdzie bada związki melodii pochodzących z Irmologionu Supraskiego z ich bizantyjskimi odpowiednikami. Jest założycielem i dyrygentem Męskiego Chóru Kameralnego im. Bogdana Onisimowicza.

***

Zobacz folder promujący tę sesję.

Warunki udziału:
Udział w warsztatach jest bezpłatny.
Uczestnicy pokrywają wyłącznie koszty pobytu (wszyscy) oraz koszty materiałów warsztatowych (tylko uczestnicy zajęć Pracowni Ikony, patrz niżej)

Koszty pobytu: Zakwaterowanie i posiłki w gospodarstwie Marii Kwiatkowskiej na kolonii wsi Pupki, 20 minut spacerem do Ośrodka Teatralnego Węgajty.

Osoby korzystające z pełnej oferty pobytowej (noclegi + wyżywienie) otrzymują dofinansowanie 30 zł/doba.

Koszty pięciodniowego pobytu pokrywane przez uczestnika wynoszą wtedy 275 zł (5 x 55 zł/doba).

Osoby nie korzystające z noclegów mogą wykupić same obiady na własny koszt. Cena obiadu 25 zł.

Jest możliwość zamówienia posiłków wegetariańskich.

Pracownia Ikony - koszty materiałów warsztatowych: 100 zł. W ramach tej kwoty każdy uczestnik zajęć otrzyma zagruntowana deseczke i wszystkie materiały potrzebne do wykonania ikony (kolorowy wzor, pedzelki, paletę, pigmenty, szlagmetal do zlocenia itd.).

Zgłoszenia należy wysyłać na adres: biuro@schola.wegajty.pl do dnia 20 czerwca. Ilość miejsc jest ograniczona. Rezerwacja nastąpi po wpłaceniu zaliczki 100 zł na konto Stowarzyszenia Teatr Węgajty. Nr konta: 34 1020 3541 0000 5902 0088 9394 (w tytule prosimy wpisać: „warsztat bizantyjski”). Kontakt: biuro@schola.wegajty.pl tel. 89 5129471, kom.: 600005253 (Małgorzata Niklaus), 516620088 (Monika Petryczenko), 603235253 (Wolfgang Niklaus)

ORGANIZATOR: Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie

WSPÓŁORGANIZATOR: Stowarzyszenie Teatr Węgajty

SPONSORZY: Fundusz Małych Grantów Transgranicznych i Międzyregionalnych w ramach Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2004-2009, Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego

       

Zapraszamy do obejrzenia zdjęć z Laboratorium Tradycji 2010
Klasyczna muzyka perska

Zdjęcia: Maria Kwiatkowska i Katarzyna Jaroszewicz

Laboratorium Tradycji 2010

Warsztaty muzyczne i teatralne europejskiego dziedzictwa kulturowego.

23 - 27 czerwca 2010, Ośrodek Teatralny „Węgajty”

Wieczór perski z udziałem muzyków irańskich Mohammada Rasouliego i Mohssena Hosseiniego oraz Mieczysława Litwińskiego

Piątek, 25 czerwca, godz.19.00,

Ośrodek Teatru Wegajty, wstęp wolny

Klasyczna muzyka perska

Współczesna muzyka Iranu -- muzyka perska -- poza tym, że stanowi żywą kontynuację długiego ciągu pokoleń kultury, zasługuje na uwagę również z powodu jej możliwych związków z muzyką starożytnej Grecji. Jest rzeczą prawdopodobną, że zarówno muzyka perska, jak i muzyka starogrecka wywodzą się ze wspólnego źródła -- muzyki Sumerii oraz antycznych kultur Azji Mniejszej. Istnieje również duże prawdopodobieństwo bezpośrednich muzycznych wpływów w trakcie wielowiekowych politycznych i kulturalnych kontaktów pomiędzy Persją i Grecją, jakie miały miejsce od V w. p.n.e. aż po IV wiek ery chrześcijańskiej. Na skutek oddziaływania Islamu, szczególnie jego odłamu szyickiego, Persja doświadczyła długiego okresu muzycznego zastoju, co pozwoliło na przechowanie do naszych czasów oryginalnych form muzyki artystycznej.

Tradycyjną muzykę, jaką do dziś wykonuje się w Iranie, można podzielić na pięć gatunków. Muzyka ludowa to muzyka plemion (spośród których wiele, to plemiona koczownicze) i chłopów. Muzykę religijną określić można jako muzykę meczetu i religijnych świąt. Irańska muzyka popularna to rdzenny repertuar, który można było usłyszeć w radio i telewizji, a także w kawiarniach. Z kolei właściwa dla Persji muzyka ceremonialna to ta, wykonywana w zur khaneh (domach siły) oraz naghareh khaneh (domach kotłów; perska muzyka wieży). Jest w końcu tradycyjna muzyka klasyczna, która w swojej najbardziej autentycznej formie grana była w domach prywatnych oraz w miejscach spotkań niektórych zakonów derwiszów. W praktyce nie zawsze możne te typy rozróżnić. W dodatku posiadają one szereg cech wspólnych i ulegają wzajemnym wpływom.

Artystyczna muzyka Persji, to przede głównie muzyka miast. Rozwinęła się pod patronatem królewskiego dworu i była również szeroko uprawiana przez zakony sufickie. Na skutek nieprzychylnego stosunku ze strony Islamu, muzyka ta bywała rzadko wykonywana publicznie; jej obecność ograniczała się do dworu oraz prywatnych domów. Tak więc, przez trzynaście stuleci perska muzyka artystyczna nie była muzyką koncertową. I w rzeczy samej, charakter tej najbardziej tradycyjnej muzyki odzwierciedla jej prywatną funkcję. Wykonywana przez niewielką grupę solistów jest bardzo medytacyjna. Nawet same instrumenty posiadają delikatne brzmienie. Typową dla klasycznej muzyki perskiej przestrzenią jest domowe wnętrze lub ogród, w którym muzycy otoczeni są niedużą grupą członków rodziny lub przyjaciół.

Publiczne wykonania perskiej muzyki klasycznej rozpoczęły się dopiero w XX wieku. Pierwszy większy koncert, który odbył się w ogrodzie na obrzeżach Teheranu sponsorowany był przez grupę derwiszy ze Stowarzyszenia Okhovat. Pod koniec lat 20. i w latach 30. każdego roku w swoim konserwatorium organizował znany muzyk Ali Naqi Vaziri. W następnych dziesięcioleciach koncerty dawał Ruhollah Khaleqi, założyciel Towarzystwa Muzyki Perskiej. W późniejszych latach koncerty artystycznej muzyki perskiej bywały często sponsorowane przez zagraniczne organizacje kulturalne. Ministerstwo Sztuk i Kultury poprzedniego, świeckiego rządu również organizowało kilka koncertów rocznie. Po rewolucji islamskiej perska muzyka klasyczna praktycznie przestała istnieć jako forma publicznej sztuki.

Klasyczną muzykę perską określa się na różne sposoby: musiqi-ye asil (muzyka szlachetna), muzyka radifu (czyli repertuaru tradycyjnych melodii) lub po prostu jako muzyka dastgah. Jest ona wykonywana albo przez instrumentalistę solistę, albo też -- co bardziej typowe -- przez zespół składający się ze śpiewaka, instrumentalisty i perkusisty. Gdy wykonawcą jest solista, perska muzyka artystyczna jest monofoniczna, choć czasem stosuje się akordy ozdabiające melodię. W niektórych formach w całym utworze brzmieć może jedna nuta pedałowa. Jeśli gra zespół, wówczas muzyka jest heterofoniczna -- oznacza to, że melodia wykonywana przez śpiewaka znajduje swój oddźwięk i jest nieznacznie przekształcana przez instrumentalistów; jednak nie występuje tu harmoniczny czy kontrapunktyczny akompaniament.

Klasyczna muzyka perska jest improwizowana; muzyk jest jednocześnie wykonawcą i kompozytorem. Stąd każde wykonanie tego samego dastgah, nawet przez tego samego wykonawcę powinno być różne od innych. Podczas wykonań, kiedy muzyk znajduje się pośród niewielkiego grona przyjaciół, improwizacja jest częściowo kształtowana poprzez spojrzenia i słowne sugestie wymieniane przez wykonawcę i jego słuchaczy. Dzięki tej subtelnej komunikacji nastrój słuchających wpływa na charakter, a często również formę improwizacji muzyka.

Repertuar klasycznej muzyki perskiej ułożony jest w siedem dastgah i pięć dastgah pomocniczych, nazywanych naghmeh (melodiami). Każdy dastgah obejmuje od dziesięciu do trzydziestu melodii nazywanych gusheh. Te gusheh-ha zostały przekazane ustnie poprzez -- jak się twierdzi -- wiele stuleci. Jednak chociaż, jak twierdzą też Persowie, niektóre z nich mają oryginalny średniowieczny rodowód, to większość z nich jest młodsza. W XX wieku te tradycyjne melodie zostały przetranskrybowane do zachodniej notacji liniowej i tak dziś istnieje zapisany zbiór około dwustu pięćdziesięciu gusheh ujętych w dwanaście dastgah. Ten repertuar melodii, tworzący podstawę klasycznej muzyki perskiej, określa się jako radif (szereg).

Chociaż muzyka klasyczna zajmuje względnie małą część całego obszaru tradycyjnej muzyki Iranu, to jest ona powiązana z innymi jej gatunkami -- muzyką ludową, religijną i popularną. Perska muzyka artystyczna jest z ducha religijna i używa religijnych lub półreligijnych tekstów; ożywiała ją i odświeżała irańska muzyka ludowa, stanowiąc z kolei podstawę większości repertuaru muzyki popularnej.

Co czyni wykonawca tworząc kompozycję? Jeśli przyjmiemy, że radif stanowi informację lub też przekazany przez tradycję muzyczny materiał, wówczas tworzona na bieżąco kompozycja czy też improwizacja obejmuje takie aspekty jak ornamentację, rytmikę, formę oraz zastosowanie poezji. Ostatnimi czasy muzycy również skłaniają się ku nieimprowizowanym formom muzyki wcześniej skomponowanej.

Instrumenty stosowane do wykonań muzyki perskiej posiadają długą historię. Są one również, co ważne, poprzednikami wielu europejskich instrumentów muzycznych.

Maciej Kaziński

***

    Mohammad Rasouli jest absolwentem Akademii Muzycznej w Teheranie gdzie studiował grę na neju, tarze i tombaku. Po ukończeniu studiów kontynuował naukę gry na neju u mistrzów: Mohammada Ali Kijanineżada i Hasana Kasai. Tradycyjną muzykę irańską poznawał u Madżida Kijani. Wiele koncertował w Iranie. Od 2004 roku mieszka w Warszawie. Założył pierwszy w Polsce zespół wykonujący klasyczną muzykę perską: Neyriz. Jest członkiem zespołu irańskiego Chakad. Współpracuje m.in. z Marią Pomianowską, Mieczysławem Litwińskim, Orkiestrą Otwartej Filharmonii Agrafki Muzycznej. Z Filharmonią Kaliską oraz Filharmonią Sinfonia Baltica wykonał utwór „Ney Nava” wybitnego irańskiego kompozytora Hosejna Alizade. Było to pierwsze w Europie Wschodniej wykonanie tego bardzo popularnego w Iranie utworu na nej i orkiestrę smyczkową. Występuje na festiwalach i koncertach w Europie, Iranie i Japonii.

Zobacz profil Mohammada Rasouli na myspace


Zobacz folder promujący tę sesję.

Warunki udziału:
Udział w warsztatach jest bezpłatny.
Uczestnicy pokrywają wyłącznie koszty pobytu Zakwaterowanie i posiłki w gospodarstwie Marii Kwiatkowskiej na kolonii wsi Pupki, 20 minut spacerem do Ośrodka Teatralnego Węgajty.

Osoby korzystające z pełnej oferty pobytowej (noclegi + wyżywienie) otrzymują dofinansowanie 30 zł/doba. Koszty pobytu (4 dni + niedzielny obiad) pokrywane przez uczestnika to: 245 zł (4 x 55 zł/doba + 25).
Osoby nie korzystające z noclegów mogą wykupić same obiady na własny koszt. Cena obiadu 25 zł. Jest możliwość zamówienia posiłków wegetariańskich.

Zgłoszenia należy wysyłać na adres: biuro@schola.wegajty.pl do dnia 20 czerwca. Ilość miejsc jest ograniczona. Rezerwacja nastąpi po wpłaceniu zaliczki 100 zł na konto Stowarzyszenia Teatr Węgajty. Nr konta: 34 1020 3541 0000 5902 0088 9394 (w tytule prosimy wpisać: „muzyka perska”).
Kontakt: biuro@schola.wegajty.pl tel. 89 5129471, kom.: 600005253 (Małgorzata Niklaus), 516620088 (Monika Petryczenko), 603235253 (Wolfgang Niklaus)

ORGANIZATOR: Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie

WSPÓŁORGANIZATOR: Stowarzyszenie Teatr Węgajty

SPONSORZY: Fundusz Małych Grantów Transgranicznych i Międzyregionalnych w ramach Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2004-2009, Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko-Mazurskiego

       

Zapraszamy do obejrzenia zdjęć z Laboratorium Tradycji 2010
Spotkanie poświęcone muzyce Csango

Zdjęcia: Katarzyna Jaroszewicz

Laboratorium Tradycji 2010

Warsztaty muzyczne i teatralne europejskiego dziedzictwa kulturowego.

7 - 11 czerwca 2010, Ośrodek Teatralny „Węgajty”

Spotkanie poświęcone będzie muzyce Csango - węgierskiej mniejszości osiadłej w rumuńskiej Mołdawii i Transylwanii, na wschód od Karpat. Tradycja Czangoszów, odciętych terytorialnie od macierzy i otoczonych przez żywioł obcy kulturowo, etnicznie i religijnie, z jednej strony zachowała wiele cech archaicznej kultury węgierskiej, z drugiej zaś wzbogaciła się wchłaniając elementy kultur sąsiednich narodów: bałkańskie, rumuńskie, słowiańskie i tureckie.

 

To właśnie stamtąd przyjadą do Węgajt dwaj wyjątkowi muzycy, wirtuozi gry na swoich instrumentach: skrzypek Aurel Mandache (ur. 1933) i grający na sopiłce i kawalu Laszlo Istvan Legedi (ur. 1948). Towarzyszyć im będą muzycy ze Stowarzyszenia Kulturalnego Hol-Ter z Debreczyna grający na tradycyjnych węgierskich instrumentach (m. in. koboz, flety): Szilard Nagy, Laci Szlama, Elöd i Zoli Kerekes. Z Przeźmierowa k. Poznania zjadą do Węgajt twórcy poznańskiego Domu Tańca, Alicja i Jacek Hałasowie.

Warsztaty skierowane są przede wszystkim do instrumentalistów, zainteresowanych nauką bezpośrednio u przedstawicieli żywej tradycji.

Spotkanie będzie również okazją do prezentacji idei Domów Tańca, które począwszy od lat 70-tych świetnie funkcjonują m. in. na Węgrzech, a od kilkunastu lat również w Polsce. Muzycy wykształceni w mieście uczą się u wiejskich mistrzów w ich środowiskach, przejmując całokształt wiedzy, umiejętności i pojęć. W miastach tworzone są centra kultury tradycyjnej, w których organizuje się warsztaty, potańcówki. Domy Tańca dają mieszkańcom miasta możliwość spotkania z tradycyjną muzyką wiejską. Jednocześnie są miejscem, gdzie artyści wiejscy mogą prezentować swoją sztukę.

W czwartek, 10 czerwca, o godz. 19 zapraszamy do Węgajt na biesiadę z tańcami.

 

Zobacz folder promujący tę sesję.

Warunki udziału: Udział w warsztacie jest bezpłatny. Uczestnicy pokrywają wyłącznie koszty pobytu. Zakwaterowanie i posiłki w gospodarstwach Doroty Traut w Pupkach i Thorstena Buth'a w Węgajtach. Osoby korzystające z pełnej oferty pobytowej (noclegi + wyżywienie) otrzymują dofinansowanie 30 zł/doba. Koszty pobytu pokrywane przez uczestnika wynoszą wtedy 225 zł (45 zł/doba x 5). Osoby nie korzystające z noclegów mogą wykupić same obiady na własny koszt. Cena obiadu 20 zł. Jest możliwość zamówienia posiłków wegetariańskich.

Zgłoszenia należy wysyłać na adres: biuro@schola.wegajty.pl do dnia 4 czerwca.

Ilość miejsc jest ograniczona. Rezerwacja nastąpi po wpłaceniu zaliczki 100 zł na konto Stowarzyszenia Teatr Węgajty.
Nr konta: 34 1020 3541 0000 5902 0088 9394 (w tytule prosimy wpisać: „warsztat”).
Kontakt: biuro@schola.wegajty.pl tel. 89 5129471, kom.: 600005253 (Małgorzata Niklaus), 516620088 (Monika Petryczenko)

ORGANIZATOR: Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie.

WSPÓŁORGANIZATORZY: Stowarzyszenie Teatr Węgajty, Stowarzyszenie Kulturalne Hol-Ter (Debreczyn, Węgry)

SPONSORZY: Fundusz Małych Grantów Transgranicznych i Międzyregionalnych w ramach Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2004-2009, Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko - Mazurskiego.

       

Zapraszamy do obejrzenia zdjęć z Laboratorium Tradycji 2010
Opowieści o św. Franciszku i jego towarzyszach

Laboratorium Tradycji 2010

Opowieści o św. Franciszku i jego towarzyszach

Warsztat sztuki opowiadania poprowadzą: Gitte Kielberg z Teatret Kimbri oraz Małgorzata Litwinowicz i Jarosław Kaczmarek ze Studni O.

11-15 maja 2010, Ośrodek Teatralny „Węgajty”

„Jest to jedna z najczarowniejszych, najczystszych, najradośniejszych książek jakie zna literatura. Jest ona pociechą i nadzieją. Uczy wiary w miłość i w dobroć serca ludzkiego. Książka ta cała śpiewa” - pisał we wstępie do własnego tłumaczenia Kwiatków świętego Franciszka Leopold Staff.

Otóż ostatnie zdanie tego fragmentu najlepiej oddaje sens warsztatu opowiadania poświęconego przede wszystkim historiom świętego Franciszka i jego braci: spowodować by to, co zapisane, zaczęło śpiewać.

Mamy do dyspozycji ogrom źródeł franciszkańskich: Kwiatki, oficjalną hagiografię - żywot Świętego spisany przez Tomasza z Celano na polecenie Stolicy Apostolskiej, ale też wiele innych zbiorów. Inną opowieść niesie nam osobista niemal relacja Trzech Towarzyszy, inną - rymowane życiorysy spisane przez Juliana ze Spiry i Henryka z Avranches, inną - wersja św. Bonawentury. Opowieść jest za każdym razem inna - choć wątki te same.

Nad tym chcielibyśmy pracować: wypróbowywać różne stylistyki w pracy z opowieściami franciszkańskimi. Co się zmienia, gdy wybieramy poetykę hagiografii czy legendy (czyli tego, co przeznaczone do głośnego czytania), co - gdy sięgamy po metryczne wzorce ballady czy eposu, co - gdy korzystamy z wzorów bajki magicznej? Kiedy historia zaczyna śpiewać? Każda z nich potrzebuje czego innego, podobnie jak każdy z opowiadających potrzebuje czego innego. Tego więc też będziemy szukali: najlepszego połączenia opowieści i osoby, odnalezienia sposobu opowiadania, który odsłania historię, a jednocześnie uwalnia opowiadacza.
Będziemy pracowali nad wyobraźnią, rytmem i muzycznością języka, ale i rozwiązywali zagadki logiczne, przeświadczeni o tym, że siłą historii jest jej spójność.

I - ostatecznie - wiele sobie obiecujemy po tej chwili, gdy opuścimy warsztatową salę po to, by opowiedzieć nasze historie dzikim turkawkom i kazać do ryb, gdyby się takie cudownie znalazły.

Małgorzata Litwinowicz


Opowieści natury, natura opowieści. Podczas warsztatu wsłuchamy się w głosy natury, starając się przetworzyć w język teatralny tkwiącą w niej moc, jej rytm oraz inspiracje pochodzące z naturalnego otoczenia - warmińskich lasów, łąk i pagórków. Radzić się będziemy drzew i zwierząt oraz istot niewidzialnych. Przedmioty ze świata natury posłużą nam za rekwizyty, będziemy je animować, aby odczytać ich wewnętrzne życie. Pomogą nam opowiadać nasze historie, ale poszukamy także tego, co one same mogą nam przekazać.

Wprowadzimy techniki szamańskie, aby otworzyć nasze ciała na swobodniejszy przepływ energii życiowej, by pobudzić nasz umysł do percepcji innej niż ta codzienna... Nasze ciało stanie się jednocześnie narzędziem i bramą prowadzącą do osiągnięcia tego rodzaju obecności.

Żywot świętego Franciszka z Asyżu niech będzie inspiracją do szukania własnych historii korespondujących ze znakami i głosami natury. Historie te zostaną opowiedziane za pomocą słów, gestów, ożywianych przedmiotów.

Gitte Kielberg


Informacje o prowadzących:
Małgorzata Litwinowicz i Jarosław Kaczmarek współtworzą Studnię O., pierwsze w Polsce stowarzyszenie opowiadaczy, działające od 1997 roku. Źródłem opowieści jest dla nich bogata i różnorodna tradycja literatury ustnej: bajki i baśnie, mity i eposy z różnych kultur. Działalność Studni O. nie jest jednak próbą rekonstrukcji dawnych praktyk opowiadania czy wiernym odtwarzaniem tradycyjnych narracji. Sztukę opowiadania traktują jako indywidualną twórczość artystyczną, inspirowaną tradycją, lecz wpisującą się w kontekst współczesności. Łączą ją z rozległą działalnością animacyjną i edukacyjną.

 

Gosia opowiada historie z różnych czasów i kręgów kulturowych: litewskie baśnie, opowieści sztetla, bajki staropolskie, mickiewiczowskie ballady, historie rycerzy Okrągłego Stołu, historie o świętych.

 

Jarek poszukuje „opowieści współczesnej”; w jego repertuarze są między innymi Bajki robotów, Jak Szlemiel wędrował do Warszawy, Bajki i filozofia, Bajki buddyjskie, Opowieści bluesowe, Departament Poszukiwań Rozkoszy Doskonałej, Opowieści futbolowe.

Więcej informacji na stronie www.studnia.org

 

Gitte Kielberg jest wspólzałożycielem, dyrektorem artystycznym i aktorką Teatret Kimbri (Dania). Grupa wywodzi się z nurtu inspirowanego twórczością Jerzego Grotowskiego, przez wiele lat była kierowana przez Ryszarda Cieślaka.

Dziś teatr gra głównie dla dzieci, ale podejście do pracy nie zmieniło się. Najważniejszym elementem jest obecność aktora i jego ciepłe, ludzkie, skierowane wprost do widza przesłanie. Inspiracją dla zespołu są siła i mądrość zawarte w mitach i legendach. Magia opowieści budowana jest w przedstawieniach za pomocą prostych i skromnych środków.

Teatret Kimbri działa w sferze ruchu, sztuki animacji, tańca i sztuki opowieści. Lubi rozwiązania niekonwencjonalne, szuka kontekstów, w których teatr zyskuje nowe funkcje. To wyzwanie rzucone teatrowi tradycyjnemu jest zarazem poszukiwaniem takiej jego formy, która będzie ramą dla międzyludzkiego spotkania.

Więcej informacji na stronie www.teatretkimbri.dk

Zobacz folder promujący tę sesję.

Warunki udziału: Warsztat będzie prowadzony w językach polskim i angielskim.
Udział w warsztacie jest bezpłatny. Uczestnicy pokrywają wyłącznie koszty pobytu.
Zakwaterowanie i posiłki w gospodarstwach Doroty Traut w Pupkach i Thorstena Buth'a w Węgajtach.

Osoby korzystające z pełnej oferty pobytowej (noclegi + wyżywienie) otrzymują dofinansowanie 30 zł/doba.
Koszty pobytu pokrywane przez uczestnika wynoszą wtedy 225 zł (45 zł/doba x 5).
Osoby nie korzystające z noclegów mogą wykupić same obiady na własny koszt. Cena obiadu 20 zł.
Jest możliwość zamówienia posiłków wegetariańskich.

Zgłoszenia należy wysyłać na adres: biuro@schola.wegajty.pl do dnia 3 maja. Ilość miejsc jest ograniczona.
Rezerwacja nastąpi po wpłaceniu zaliczki 100 zł na konto Stowarzyszenia Teatr Węgajty.
Nr konta: 34 1020 3541 0000 5902 0088 9394 (w tytule prosimy wpisać: „warsztat”).

Kontakt: biuro@schola.wegajty.pl
tel. 89 5129471, kom.: 603235253

ORGANIZATOR: Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie.

WSPÓŁORGANIZATORZY: Stowarzyszenie Teatr Węgajty, Stowarzyszenie Studnia O. (Warszawa), Teatret Kimbri (Dania).

SPONSORZY: Fundusz Małych Grantów Transgranicznych i Międzyregionalnych w ramach Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2004-2009, Urząd Marszałkowski Województwa Warmińsko - Mazurskiego.

       
   

Zapraszamy do obejrzenia zdjęć z Laboratorium Tradycji 2010
Średniowieczne laudy włoskie

Laboratorium Tradycji 2010.

Średniowieczne laudy włoskie
Warsztaty praktyczne i teoretyczne prowadzone przez Stefano Albarello
Węgajty, 8 - 12 kwietnia 2010

Od laudy łacińskiej do laudy w języku ludowym w Italii XIII i XIV wieku

Niewątpliwie najbardziej wyrazistym zjawiskiem kulturalnym, charakteryzującym środkową Italię w XIII i XIV wieku jest obecność laudy w powiązaniu z nowymi prądami religijnymi, które doprowadziły do powstania zakonów żebraczych, zwłaszcza franciszkanów. Pośród bardzo szerokiego zachowanego repertuaru (ponad dwieście laud), jedynie niewielka część przetrwała w formie integralnej - jako tekst wraz z melodią. Oprócz innych motywacji wynikających z tego poważnego braku, za bardzo ważne uważamy przywrócenie wykonawstwa owego repertuaru w kształcie odtwarzającym oryginalne formuły; interpretacji, w której źwiękom i słowom towarzyszy również aspekt wizualny, czyli pewnej teatralności.

Dzisiejsze odtworzenie tej formy ma dwa założenia: z jednej strony rozpowszechnianie i recepcja tych ważnych dokumentów artystycznych; z drugiej zaś próba odtworzenia brakującego ogniwa pomiędzy tą dawną tradycją i przedstawieniami wykonywanymi wciąż jeszcze w środowiskach kultury ludowej, mającymi bez wątpienia związek z laudami, lecz opartymi na dokumentacji niepełnej lub też takiej, która uniemożliwia rozpoznanie ich oryginalnych wersji. Innym, ważnym dla nas aspektem jest udostępnienie publiczności oryginalnej formy laudy ułożonej z dźwięków i słów, poprzez badanie możliwych rozwiązań interpretacyjnych, w których dużą wagę przywiązuje się do stylów wokalnych, opierając się także na zachowanych formach obecnych w przekazie ustnym.
Zagadnienia warsztatu:
- aspekty laudy łacińskiej
- aspekty laudy ludowej
- bractwa w środkowej Italii XIII wieku; laudesi i disciplinati
- rękopisy laud i ich pochodzenie
- notacja laud włoskich w rękopisie z Kortony
- Laudariusz z Kortony i zakony żebracze
- hipotezy wykonawcze

STEFANO ALBARELLO od roku 1985 zajmuje się muzyką dawną, prowadzi prace muzykologiczne, działa jako śpiewak i gra na szarpanych instrumentach średniowiecznych, renesansowych, barokowych i arabskich. Jako solista występował w operach barokowych. Współpracował z Andaluzyjską Orkiestrą Tangeru. Kierował scenicznymi wykonaniami najważniejszych dzieł teatru muzycznego średniowiecza.

Od roku 1988 jest kierownikiem Ensemble Cantilena Antiqua, z którym prowadzi działalność koncertową, badawczą i nagraniową.

Jest wykładowcą muzyki średniowiecznej w konserwatorium w Vicenzie, nauczycielem średniowiecznego śpiewu religijnego i gry na dawnych instrumentach w Lukce. Prowadzi kursy i staże interpretacji wokalnej i instrumentalnej muzyki średniowiecznej. Jest założycielem i dyrektorem naukowym działającego od 2001 roku Laboratorium Średniowiecznego Teatru Muzycznego. Opublikował wiele artykułów dotyczących muzyki średniowiecznej i renesansowej.

Zobacz folder promujący tę sesję.

Warunki udziału:
Udział w samym warsztacie jest bezpłatny.
Uczestnicy częściowo pokrywają koszty pobytu w łącznej kwocie 275 zł (55 zł/doba).
(Pełen koszt pobytu wynosi 425 zł: 85 zł/doba; nocleg + pełne wyżywienie w gospodarstwie agroturystycznym Doroty Łepkowskiej w Gotkach, nieopodal Teatru Węgajty. Dofinansowanie pobytu uczestników: 30 zł/doba).
Początek warsztatu: 8 kwietnia, godz.12.00; koniec: 12 kwietnia, ok. godz. 19.00

Zgłoszenia należy wysyłać na adres: biuro@schola.wegajty.pl do dnia 28 marca. Ilość miejsc jest ograniczona.

Rezerwacja nastąpi po wpłaceniu zaliczki 100 zł na konto Stowarzyszenia Teatr Węgajty do dnia 28 marca. Nr konta: 34 1020 3541 0000 5902 0088 9394 (w tytule prosimy wpisać: „warsztat”).

Kontakt: biuro@schola.węgajty.pl, tel. 89 5129471, kom. 600005253 (Małgorzata Niklaus), 516620088 (Monika Petryczenko)

ORGANIZATOR: Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie

WSPÓŁORGANIZATORZY: Stowarzyszenie Teatr Węgajty, Ensemble Cantilena Antiqua (Włochy)

SPONSORZY: Fundusz Małych Grantów Transgranicznych i Międzyregionalnych w ramach Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2004-2009, Urząd Marszałkowski woj. warmińsko - mazurskiego,

       

Ustaliliśmy już większość terminów sesji
Laboratorium Tradycji 2010

8 - 12 kwietnia: ŚREDNIOWIECZNE LAUDY WŁOSKIE z udziałem Stefano Albarello, wybitnego muzyka i muzykologa, specjalistę w dziedzinie muzyki średniowiecza z zespołu Cantilena Antiqua z Bolonii. Zespół w swej pracy czerpie ze spotkania i przenikania się kultur: chrześcijańskiej, arabskiej i żydowskiej.

11 - 15 maja: STORYTELLING - BAŚNIE, MITY, SAGI, PODANIA z udziałem Małgorzaty Litwinowicz ze Studni O z Warszawy i Gitte Kielbeg z Teatru Kimbry z Danii.

7 - 11 czerwca: WARSZTAT PRZEKAZU BEZPOŚREDNIEGO zakończony Taborem Domu Tańca w Parku Jakubowym w Olsztynie (12 - 13 czerwca) z udziałem Stowarzyszenia Kulturalnego Hol-Ter (Debreczyn, Węgry), muzyków ludowych (Mołdawia rumuńska i Węgry) i muzyków z kręgu polskich Domów Tańca.

23-27 czerwca: JĘZYK OBCEGO. Zaproszeni muzycy perscy z Iranu oraz mieszkający w Polsce będą przedstawiać i uczyć form swojej starożytnej kultury, muzyki i poezji.

28 czerwca - 2 lipca: TRADYCJA BIZANTYJSKA z udziałem Marcina Abijskiego (chorał bizantyjski - Irmologion Supraski) i grupy Agathos (ikona) SERDECZNIE ZAPRASZAMY!

Więcej informacji, kontakt: Schola Teatru Węgajty e-mail: biuro@schola.wegajty.pl tel. 89 5129471, kom. 516620088 Główny organizator Laboratorium Tradycji 2010: Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych

Zapraszamy do obejrzenia zdjęć z Laboratorium Tradycji 2010
Kolęda - Kolada - Corind Chlausen

Najpierw przygotowania: warsztat kolędniczy...



...i próba kapeli...



...a potem w drogę!



Nasi goście: chlauseni z Appenzell...



...chór Byzantion z Jass...



...Teatr Łabędziego Śpiewu i muzycy ze Stowarzyszenia Hol-Ter z Debreczyna.



Odwiedziliśmy m. in. Klebark Wielki...



...Jonkowo...



...prawosławny Klasztor Zwiastowania NMP w Supraślu...



...Studium Ikonograficzne w Bielsku Podlaskim...



...zaśpiewaliśmy w cerkwi w Czyżach.



Słuchano uważnie...



...przyjmowano obficie...



...i z otwartym sercem.



Hej, kolęda, kolęda!

Kolęda - Kolada - Corind Chlausen

Zimowe obrzędy przełomu, przemiany i odnowienia

Warmia - Podlasie, 31.01-06.02.2010 r.

Kolęda to radość, czułość, ciepło obory, powitanie nowego, nadzieja, przełom, odnowienie, początek rachuby nowego czasu, otwarcie i życzliwość. Bóg wcielił się w człowieka, niepojęte i niewiarygodne stało się faktem.

Podczas sesji, na którą zaprosiliśmy przyjaciół z wielu stron, zanurzymy się wspólnie w tradycje kolędnicze, poznając różnorodne ich oblicza i archaiczne ryty. Kolęda jest zjawiskiem dużo szerszym, niż bożonarodzeniowe śpiewy i odwiedziny z życzeniami pomyślności i Bożej łaski. Prowadzi nas do "prawieku"; do przedchrześcijańskich rytów przełomu i odnowienia, do rzymskich kalend styczniowych, rozpoczynających nowy rok. Z tej okazji odwiedzano się, składano sobie wzajem podarki, śpiewano pieśni. Zwyczaje te przejęło chrześcijaństwo łącząc je z okresem Bożego Narodzenia, uważanym za początek rachuby nowego czasu.

W przestrzeni kolędowania, która od zawsze była bardziej domeną ludu, niż kleru czy instytucji, spotyka się świat hieratycznej łaciny i ludowej poezji. Właśnie pośród kolęd znajdujemy najwięcej zabytków języków narodowych; dawnych form, słownictwa i retorycznych figur. Ich inspiracją były - oprócz Ewangelii - apokryfy, ludowa pobożność, a także liturgiczny teatr.

Zanurzenie się w kolędowy żywioł, jak i doświadczenie każdego rytuału, możliwe jest tylko poprzez uczestnictwo. Zapraszamy więc do przejścia drogi, do wyprawy, do kolędniczych zajść, do uczestnictwa w liturgicznym dramacie, do spotkań ze świadkami i dziedzicami kolędniczych tradycji Wschodu i Zachodu, do wspólnego śpiewu i dzielenia się radością z Narodzin Dzieciątka.

Nasz kolędniczy orszak tworzyć będą m.in.:

Kolędnicy Chlausen z regionu Appenzell Auserrhoden w Szwajcarii. Obrzęd sylwestrowy obchodzi się tam 13 stycznia według dawnego juliańskiego kalendarza. Tego dnia kolędnicy w fantastycznie bogatych kostiumach przemierzają górskie trakty, od gospodarstwa do gospodarstwa. Przy każdym intonują Zäuerli, w formie archaicznego wielogłosowego jodłowania. www.youtube.com/watch?v=bKls2ej9u4c

Śpiewacy z chóru Byzantion (Jassy, Rumunia), znanego przede wszystkim z odnowy rumuńskiego chorału bizantyjskiego. W okresie świątecznym jednak, we współpracy z ludowymi muzykami - instrumentalistami, chętnie sięgają po repertuar tradycyjnych kolęd rumuńskich. www.byzantion.ro

Aktorzy Hattyudal Szinhaz (Teatru Łabędziego Śpiewu) i muzycy ze Stowarzyszenia Hol - Ter (Debreczyn, Węgry), którzy wspólnie pracują nad twórczym wykorzystaniem zapomnianych węgierskich ludowych form dramatycznych i starożytnych form teatru sakralnego. www.hattyudal.hu

Gospodarzem będzie Schola Teatru Węgajty. Dramat liturgiczny Ordo Stellae wg XII-wiecznego rękopisu otworzy sesję. Zaprosimy również do wysłuchania historii o okrutniku Herodzie, przekazanej nam niegdyś przez mieszkańca naszej wsi Nowe Kawkowo. Nade wszystko zaś do wspólnego śpiewania kolęd bliskich i odległych, tak w czasie jak i przestrzeni oraz do tańców rozmaitych. Do współpracy zaprosiliśmy Jacka Hałasa, niezrównanego kolędnika z Przeźmierowa k. Poznania. www.halas.art.pl

Nasze spotkanie odbędzie się, jak na kolędników przystało, w drodze. Rozpoczniemy na Warmii (okolice wsi Klebark Wielki i wsi Węgajty). Następnie wyruszymy na wschód: do Supraśla oraz do wsi Czyże k. Bielska Podlaskiego.

W Klasztorze Supraskim spotkamy się m.in. z chórem im. Bogdana Onisimowicza, kierowanym przez Marcina Abijskiego, śpiewaka i muzykologa zajmującego się badaniem, wykonaniem i upowszechnianiem jednogłosowych starocerkiewnych śpiewów liturgicznych z unikatowego zabytkowego manuskryptu - Irmologionu Supraskiego. www.oikonomos.pl www.monaster-suprasl.pl

W Czyżach gościć nas będzie grupa śpiewacza "Żemerwa" wykonująca białoruskie pieśni i tańce, zapisane podczas ekspedycji do wsi Białostocczyzny i białoruskiego Polesia. Zespół działa przy Stowarzyszeniu Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach, organizacji popularyzującej wiedzę o duchowej i materialnej kulturze prawosławnej ludności białoruskiej zamieszkującej Ziemię Bielską. www.ugczyze.pl

Harmonogram:

Niedziela 31.01, Klebark Wielki
12.00 Otwarcie sesji. Warsztat* w Domu św. Mikołaja w Klebarku
15.30 Korowód kolędników w Klebarku i biesiada w Domu św. Mikołaja
18.00 Ordo Stellae - dramat liturgiczny wg XII-wiecznego rękopisu w ramach nieszporów gregoriańskich, Sanktuarium Krzyża Świętego w Klebarku
19.30 Biesiada kolędnicza, plebania/Dom św. Mikołaja

Poniedziałek 1.02, Węgajty/Jonkowo
10.00 Warsztat* w sali Teatru Węgajty
14.30 Zajście kolędników w Domu Opieki Społecznej w Jonkowie
16.00 Udział w akcji artystycznej "Karnawał Drzew" popierającej ideę objęcia ochroną warmińskich alei i starych drzew na terenie gminy
20.00 Warsztat* w sali Teatru Węgajty

Wtorek 2.02, Węgajty/Gotki
10.00 Warsztat* w sali Teatru
16.00 Korowód i zajście kolędników we wsi Godki
18.00 Biesiada kolędnicza w sali Teatru

Środa 3.02, Supraśl
8.00 Wyjazd do Prawosławnego Męskiego Klasztoru Zwiastowania NMP w Supraślu
14.30 Parada i zajścia kolędników w Supraślu
19.00 Biesiada kolędnicza w Domu Ludowym "Jutrzenka" w Supraślu

Czwartek 4.02, Supraśl/Czyże
6.15 Jutrznia
7.45 Liturgia z udziałem chóru Byzantion i Chóru im. Bogdana Onisimowicza w cerkwi klasztornej pw. św. Jana Teologa
10.30 Wyjazd do wsi Czyże
12.00 Po drodze wizyta w Studium Ikonopisania w Bielsku Podlaskim
16.00 Warsztat* w Gminnym Ośrodku Kultury w Czyżach
21.00 Warsztat* cd.

Piątek 5.02, Czyże
10.00 Warsztat* w Gminnym Ośrodku Kultury w Czyżach
14.30 Korowód i zajścia kolędników w Czyżach
17.00 Wieczernia i dramat liturgiczny Ordo Stellae w cerkwi pw. Zaśnięcia NB
20.00 Biesiada kolędnicza w Gminnym Ośrodku Kultury

Sobota 6.02, Studziwody
10.00 Wizyta w Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach
Wyjazd ok. godz. 11.00

*Tematy warsztatów: talerschwingen, zäuerli, hohotucha, koza, szczedriłka, dramat liturgiczny, kolędy łacińskie, polskie, ukraińskie, węgierskie, rumuńskie, niemieckie, tańce z Appenzell, Csango i innych regionów Europy, filmy dokumentalne.

Zobacz folder promujący tę sesję.

Warunki udziału:
Udział w wydarzeniach sesji jest bezpłatny. Uczestnicy pokrywają wyłącznie koszty noclegów i wyżywienia (ok. 75 - 90 zł za dobę w zależności od miejsca) oraz przejazdów w trakcie sesji. Łączny koszt wynosi 500 zł (w tym 6 noclegów, pełne wyżywienie, transporty lokalne i wyjazd do Supraśla i Czyży). Należy zabrać ze sobą śpiwór.

Zgłoszenia należy wysyłać na adres: biuro@schola.wegajty.pl do dnia 18 stycznia.
Ilość miejsc jest ograniczona. Rezerwacja nastšpi po wpłaceniu zaliczki 150 zł na konto Stowarzyszenia Teatr Węgajty do dnia 25 stycznia.
Nr konta: 34 1020 3541 0000 5902 0088 9394 (w tytule prosimy wpisać: „sesja”).

Kontakt: biuro@schola.węgajty.pl, tel. 89 5129471, kom. 600005253 (Małgorzata Niklaus), 516620088 (Monika Petryczenko)

ORGANIZATOR: Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie

WSPÓŁORGANIZATORZY: Stowarzyszenie Teatr Węgajty, Środowiskowy Dom Samopomocy „Dom Świętego Mikołaja” w Klebarku Wielkim, Fundacja Polskich Kawalerów „Maltańskich Pomoc Maltańska”, Centrum Kultury w Supraślu, Akademia Supraska, Stowarzyszenie Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach, Parafia Prawosławna pw. Zaśnięcia Najświętszej Bogurodzicy w Czyżach, Gminny Ośrodek Kultury w Czyżach

SPONSORZY: Fundusz Małych Grantów Transgranicznych i Międzyregionalnych w ramach Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2004-2009, Fundacja Pro Helvetia, Urząd Marszalkowski Wojewodztwa Warminsko-Mazurskiego, Urząd Miejski w Supraślu

     
 

Laboratorium Tradycji 2010.

Projekt Laboratorium Tradycji 2010 będzie realizowany przez Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie przy współpracy specjalnie zaproszonych partnerów podczas 6 sesji, które odbędą się w okresie od stycznia do lipca 2010 roku.

Projekt ma na celu poznanie wiedzy, doświadczenia i umiejętności artystów, badaczy i działaczy kultury z różnych regionów Europy, poruszających się w obszarze dziedzictwa kulturowego - zwłaszcza tradycji muzycznych, teatralnych i obrzędowych.

Zapraszając Państwa do wspólnej pracy mamy nadzieję, że będzie ona nie tylko inspiracją, ale również dostarczy konkretnych narzędzi oraz pomoże wykształcić własne formy działania.

Projekt skierowany jest do animatorów i instytucji kultury, środowisk artystycznych, nauczycieli, młodzieży artystycznej. Głównymi formami działań są warsztaty, a także prezentacje, pokazy filmów, wykłady i seminaria.

HARMONOGRAM:

Sesja 1 KOLĘDA
31 stycznia - 5 lutego 2010 r.

Spotkanie poświęcone będzie sposobom pracy z materiałem obrzędowym przechowanym w tradycji żywej lub w oparciu o dokumentację etnograficzną. Sesja odbędzie się z udziałem zespołów i badaczy ze Szwajcarii (tradycja noworocznych kolędników Chlausen z regionu Appenzell), Rumunii (zespół Byzantion), Węgier (Stowarzyszenie Hol - Ter i Teatr) i Polski (Schola Teatru Węgajty, Kapela Halasów, Zespół Żemerwa i Stowarzyszenie Małe Ojczyzny w Studziwodach).

Sesja 2  MUZYKA ŚREDNIOWIECZA 
8 -13 kwietnia 2010 r.

Warsztat poświęcony repertuarowi i metodom pracy nad muzykš średniowiecza.
Zagadnienia: analiza materiałów źródłowych (teksty, rękopisy, traktaty, przekazy historyczne), techniki śpiewu, dobór instrumentów, aranżacja i akompaniament, ikonografia, poszukiwanie paralel pomiędzy repertuarem lokalnym i ogólnoeuropejskim idiomem tradycji muzycznej. Sesja z udziałem Ensemble CANTILENA ANTIQUA z Bolonii. Zespół, prowadzony przez specjalistę w dziedzinie muzyki średniowiecza Stefano Albarello, czerpie ze spotkania i przenikania się kultur: chrześcijańskiej, arabskiej i żydowskiej.

Sesja 3 STORYTELLING - BAŚNIE, MITY, SAGI, PODANIA
11-15 maja 2010 r.

Sesja z udziałem przedstawicieli żywych kultur narracji, a także instruktorów - osób, które w dzisiejszych realiach miejskich prezentują takie formy (Stowarzyszenie Studnia O z Warszawy). Dzięki Gitte Kielbeg (Teatr Kimbry, Dania) obecne będzie zagadnienie wykorzystania ludowych podań i sag w pracy teatralnej. Udział wezmą Gitte Kielberg, Małgorzata Litwinowicz i Jarosław Kaczmarek (Studnia O z Warszawy).

Sesja 4 WARSZTAT PRZEKAZU BEZPOŚREDNIEGO
7-11 czerwca 2010 r.

Prezentacja świetnie funkcjonujšcego na Węgrzech modelu przekazywania tradycji. Muzycy wykształceni w mieście uczą się u wiejskich mistrzów w ich środowiskach, przejmując całokształt wiedzy, umiejętności i pojęć. W miastach tworzone są Domy Tańca - centra kultury tradycyjnej prowadzące interaktywne warsztaty, w których uczestniczyć może każdy. Spotkanie z udziałem Stowarzyszenia Kulturalnego Hol-Ter (Debreczyn, Węgry), muzyków ludowych (Mołdawia Rumuńska i Węgry) i muzyków z kręgu polskich Domów Tańca.


Sesja 5 JĘZYK OBCEGO
23-27 czerwca 2010 r.

Zaproszeni muzycy perscy z Iranu oraz mieszkający w Polsce będą przedstawiać i uczyć form swojej starożytnej kultury, muzyki i poezji.


Sesja 6 TRADYCJA BIZANTYJSKA
28 czerwca - 2 lipca 2010 r.

Spotkanie z udziałem zespołów i instruktorów z Rumuni, Grecji i Polski poświęcone tradycji pielęgnowanej przez wspólnotyh i greko-katolików (chorał bizantyjski, ikona, zabytki muzyczne w Polsce - Irmologion Supraski). Udział weźmie Marcin Abijski i grupa Agathos.



Kontakt: biuro@schola.węgajty.pl, tel. 89 5129471, kom. 600005253 (Małgorzata Niklaus), 516620088 (Monika Petryczenko)

ORGANIZATOR: Centrum Edukacji i Inicjatyw Kulturalnych w Olsztynie

WSPÓŁORGANIZATORZY: Stowarzyszenie Teatr Węgajty, Środowiskowy Dom Samopomocy „Dom Świętego Mikołaja” w Klebarku Wielkim, Fundacja Polskich Kawalerów „Maltańskich Pomoc Maltańska”, Centrum Kultury w Supraślu, Akademia Supraska, Stowarzyszenie Muzeum Małej Ojczyzny w Studziwodach, Parafia Prawosławna pw. Zaśnięcia Najświętszej Bogurodzicy w Czyżach, Gminny Ośrodek Kultury w Czyżach

SPONSORZY: Fundusz Małych Grantów Transgranicznych i Międzyregionalnych w ramach Mechanizmu Finansowego EOG i Norweskiego Mechanizmu Finansowego 2004-2009, Fundacja Pro Helvetia, Urząd Marszałkowski woj. warmińsko - mazurskiego, Urząd Miejski w Supraślu

         

Więcej o partnerach i zespołach: 
Chlausen: www.youtube.com/watch?v=bKls2ej9u4c
www.sommer-andreas.ch
www.giger-hauser.ch
www.zentrum-appenzellermusik.ch  
Byzantion: www.byzantion.ro     
Hatyudal Szinhaz: www.hattyudal.hu/entry.html
Cantilena Antiqua - Stefano Albarello: www.cantilenantiqua.com  
Studnia O: www.studnia.org 
Teatret Kimbri - Gitte Kielberg:  www.teatretkimbri.dk  
muzyka i kultura perska: www.persianhub.org ; www.music.javid.us 
Akademia Supraska: www.oikonomos.pl/page.php?id=82
Kapela Hałasów: www.halas.art.pl
Schola Teatru Węgajty: www.wegajty.pl

strona główna | w górę >>>