Dom Tańca Dawniej była muzyka, tańce i pieśni rozbrzmiewające na wsiach
w czasie rozlicznych świąt, wesel i pogrzebów. Później pojawiło
się radio, magnetofon, telewizja i tradycyjna muzyka zaczęła milknąć.
Wraz z dawnymi instrumentami odeszły teksty pieśni, rytmy i kroki
taneczne, całe bogactwo myśli, uczuć i wyobrażeń ludzi wsi. Pozostały
enklawy - Hucułowie, Podhalanie, Kurpsie, Siedmiogród, Bretania.
Trafiali tam kontestatorzy pop kultury już w latach 70-tych. Zmęczeni
rockowa stylistyką zaczęli poszukiwać własnych korzeni właśnie
w tych miejscach, z czasem próbując przenieść tradycyjne formy
spotkania i świętowania do miasta. Tak narodził się ruch Domów
Tańca.
Już ponad trzydzieści lat Domy Tańca świetnie funkcjonują w Irlandii,
Francji czy na Węgrzech, stanowiąc inspirację dla podobnych poczynań
w Polsce. W 1995 roku powstał pierwszy Dom Tańca w Warszawie, w
2001 roku w Poznaniu, niedługo później w Suwałkach, Krakowie oraz
przy przedsięwzięciach Scholi Teatru Wiejskiego Węgajty.
Dom Tańca daje możliwość spotkania mieszkańcom miasta z tradycyjną
kulturą wiejską. Jednocześnie jest miejscem, gdzie artyści wiejscy
mogą prezentować swoją sztukę.
Jest próbą prezentacji całościowej wizji kultury ludowej - muzyki,
tańca, zwyczajów i obrzędów - poprzez bezpośrednie uczestnictwo
w tańcu, śpiewie czy grze na instrumencie. Nauka tańca, śpiewu
czy grania odbywa się również poprzez bezpośredni kontakt z "mistrzem"
w trakcie zabawy. Tworzy środowisko ludzi, którzy są świadomi tego,
że istnieje kultura tradycyjna
i wciąż jest żywa; którzy są świadomi
wartości jakie ona niesie; którzy - wreszcie - potrafią przekazać
te wartości dalej.
Dom Tańca Scholi Teatru
Węgajty
Z wieloletniego praktykowania polskiej tradycji tanecznej i muzycznej
wyniknęło kilka związanych ze sobą, aczkolwiek opisujących różne
aspekty tejże tradycji kierunków poszukiwań które realizujemy w
ramach projektów Scholi.
Są to zwłaszcza tańce trójmiarowe - kujawiak, mazur a
przede wszystkim oberek - stanowiące
o specyfice polskiej na tle innych tradycji tanecznych Europy.
I tak, chcielibyśmy opowiedzieć o pewnych charakterystycznych interregionalnych
cechach tych tańców oraz -
z drugiej strony - spotkać was z najciekawszymi
indywidualnościami tworzącymi w ramach
tej konwencji, z artystami
ludowymi tej rangi jak Jan Gaca czy Marian Bujak.
Drugim interesującym wątkiem realizowanym w ramach przedsięwzięć
Scholi są dawne
tańce dworskie z terenów Polski, które trafiły
na wieś i tam, przemieszawszy się z rodzimymi elementami tradycji,
zasymilowały się z nimi i dziś stanowią część kultury wiejskiej.
Podstawowym pretekstem muzycznym tych poszukiwań jest lira korbowa,
która jako instrument przebyła przez wieki drogę dokładnie odzwierciedlającą
ideę programu - z kościoła na zamek (dwór), a stamtąd na rynek
(wieś). Podstawowym pretekstem ruchowym są zaś tańce dworskie do
dziś funkcjonujące na wsi ( poloneiz, kontro, lipka,
bulger ), opatrzone przez nas muzyką z tabulatur
i zapisów 17-wiecznych, grane na dawnych instrumentach.
Kolejnym, nie mniej istotnym dla naszych poczynań
etnochoreologicznych tematem są tańce korowodowe. Ponieważ
badania nad tym rodzajem aktywności ruchowej są w Polsce dopiero
rozpoczęte a ilość takich tańców pochodzących z rodzimej tradycji
jest znikoma ( chodzony, stąpany, kroczony, wielkopolski
wiwat weselny) odwołujemy się tu do tych regionów
Europy, gdzie tradycja tańca korowodowego jest podstawą folkloru
tanecznego, do dziś żywą
i praktykowaną. Mówię tu o Siedmiogrodzie,
a konkretnie o grupie tańców z pogranicza rumuńsko - mołdawskiego
(węgierskie hejsa, drumul dracului, keskes z
Gyimes - korowody o bałkańskim rodowodzie, podczas których tancerze
wielokrotnie powtarzają krótkie, choć nie zawsze proste sekwencje
kroków; tańce mołdawskich csangó: botosanka, serpen -
dynamiczne tańce w kole będące mieszaniną wielu dialektów muzycznych
- bałkańskich, zachodnioeuropejskich oraz starowęgierskich.). Inne
nacje eksplorowane przez nasz Dom Tańca to serbscy wołosi ( kolo) ,
bułgarzy ( ratchenitza) i bretończycy (an
dro).
Kapela
Kapela przygrywająca podczas warsztatów i wieczorów
Domu Tańca to formacja złożona
z wytrawnych muzyków zajmujących
się od lat badaniem najciekawszych i najbardziej archaicznych form
tańca i muzyki tradycyjnej - polskiej i europejskiej - w miejscach
gdzie jeszcze jest ona żywa.
Nauki pobierane u źródła - u wiejskich mistrzów - poszerzone studiowaniem
materiałów etnograficznych, a przede wszystkim stała aktywność
muzyczna pozwalają członkom Kapeli tworzyć przekaz niezwykle żywiołowy,
interaktywny i atrakcyjny dla współczesnego odbiorcy.
Warto podkreślić też bogate i unikalne instrumentarium używane
przez muzyków: akordeon, lira korbowa, cymbały, gordon, wiejskie
bębny - radomski i mołdawski i wiele innych.
W skład Kapeli wchodzą: Jacek Hałas, Alicja Hałas, Wolfgang Niklaus,
Maciej Kaziński, Serhii Petrychenko
tekst: Jacek Hałas
strona
główna | w górę >>>
|